Alergia na nikiel – czy dieta ma znaczenie?

Nikiel jest pierwiastkiem śladowym, który występuje w glebie, wodzie, powietrzu i biosferze. Jest stosowany w produkcji stali nierdzewnej i występuje powszechnie w naszym otoczeniu. Alergia na nikiel występuje u ok. 18 % populacji w Europie (65 mln osób w UE). Zazwyczaj zalecenia dla chorych obejmują unikanie przedmiotów zawierających nikiel. Nie każdy wie, że oprócz tego pomocna może okazać się także dieta ubogoniklowa.

Alergia na nikiel może rozwinąć się w każdym wieku. Najczęściej dotyczy kobiet i objawia się przewlekłymi problemami skórnymi. Ok. 20-30 % osób z alergią kontaktową na nikiel rozwija zespół uogólnionej alergii na nikiel (nickelallergy syndrom, SNAS). U takich osób po spożyciu pokarmu zawierającego nikiel, oprócz ogólnoustrojowych objawów skórnych mogą pojawić się objawy ze strony przewodu pokarmowego (wzdęcia, ból brzucha, biegunka).


Alergia na nikiel a dieta eliminacyjna – co mówią badania naukowe?

U osób z alergią nikiel pochodzący z żywności może wywołać nawrót wyprysku kontaktowego, a także przewlekłe dermatopatie bardzo podobne do tych, które są wywołane przez autentyczne alergie pokarmowe (z udziałem IgE), od atopowego zapalenia skóry do przewlekłej pokrzywki z obrzękiem naczynioruchowym.

Jedno z badań, które obejmowało 112 osób dotkniętych problemem alergii na sole niklu, pokazało, że dieta niskoniklowa stosowana przez 4 tygodnie była skuteczna w kontrolowaniu objawów u 44 chorych (39,28% badanych). Pacjenci, którzy wyzdrowieli lub których objawy kliniczne znacznie się poprawiły, otrzymali następnie doustny test prowokacji.

Przeszli próbę podwójnie zaślepioną, z kontrolowanym placebo: były im podane kolejno dwie dawki 10 i 20 mg siarczanu niklu. Po teście u pacjentów z powrotem pojawiły się zmiany skórne.

Taki wynik pokazuje, że u niektórych osób prawdziwą przyczyną pojawienia się i utrwalenia przewlekłych dermatopatii była właśnie nietolerancja spożywanych soli niklu.

alergia na nikiel

Kolejne badanie miało charakter retrospektywny i obejmowało serię przypadków 1726 pacjentów cierpiących na przewlekłe alergiczne choroby skóry. Pacjentów z alergią na nikiel poddano diecie eliminacyjnej, a następnie przeprowadzono test prowokacji niklem w podwójnie zaślepionej próbie z placebo.

U 339 osób test wyszedł dodatni, a więc osoby te nadal miały alergię. Spośród nich 52 pacjentów (15%) wyzdrowiało unikając wszelkich źródeł niklu, natomiast 29 osób wycofało się z badania. Spośród pozostałych chorych, 277 osób uzyskało całkowitą lub prawie całkowitą remisję dzięki diecie o niskiej zawartości niklu.

Możemy zatem stwierdzić, że nikiel w diecie wydaje się być głównym bodźcem do prowokacji i utrzymywania się objawów w dużej części pacjentów (ok. 11%) z przewlekłym alergicznym zapaleniem skóry.

Nikiel w diecie wydaje się być głównym bodźcem do prowokacji i utrzymywania się objawów w dużej części pacjentów (ok. 11%) z przewlekłym alergicznym zapaleniem skóry.

Inne źródło natomiast podaje, że nawet najbardziej restrykcyjna dieta niskoniklowa może zmniejszyć obciążenie niklem jedynie o 50%. Tylko 1-11% pacjentów z kliniczną postacią alergii na nikiel doświadczy korzyści z takiej diety. Dieta niskoniklowa jest ponadto bardzo trudna do przestrzegania i nie przynosi oczekiwanych rezultatów.

Jak widzimy naukowcy są podzieleni w kwestii skuteczności diety. Wnioskując z literatury, nie każdy odczuje ulgę stosując dietę niskoniklową. Jednakże warto spróbować, ponieważ w niektórych przypadkach może ona okazać się zbawienna.


Co może mieć wspólnego alergia na nikiel z nietolerancją laktozy?

Stan prozapalny związany z niklem został udokumentowany na poziomie błony śluzowej jelit. W jednym z badań porównano częstość występowania nietolerancji laktozy u osób zdrowych i u osób z alergią na nikiel. Wszyscy pacjenci przeszli test oddechowy w warunkach standardowych. Pozytywny wynik testu miał miejsce w 74,7% w grupie osób z zespołem uogólnionej alergii na nikiel (SNAS) w porównaniu do 6,6% grupy kontrolnej.

Na podstawie wstępnych wyników badania, można postawić hipotezę, że u pacjentów ze SNAS stan prozapalny wywołany obecnością niklu może czasowo upośledzać funkcje enzymatyczne rąbka szczoteczkowego jelita cienkiego. Są jednak potrzebne dalsze badania, aby ocenić efekt diety niskoniklowej na aktywność laktazy.


Gdzie występuje nikiel?

Wiadomo, że nikiel występuje w wielu przedmiotach codziennego użytku takich jak: sztućce, klucze, klamki, guziki, spinki, biżuteria, części okularów, protezy dentystyczne, telefony i wiele innych.

Żywność  jest uważana za główne źródło ekspozycji na nikiel.

Nie każdy zdaje sobie sprawę, że nikiel jest obecny także w wielu produktach spożywczych. Żywność  jest uważana za główne źródło ekspozycji na nikiel. Ilość tego metalu w pożywieniu może się znacznie różnić w zależności od miejsca pozyskania surowca. Artykuły spożywcze często są zanieczyszczane niklem na etapie produkcji.

alergia na nikiel

ZAWARTOŚĆ NIKLU PRODUKTY
>500mg/kg migdały, ciecierzyca, kakao i pochodne, koncentrat pomidorowy, soczewica, owies, orzeszki ziemne, orzechy włoskie
500mg/kg karczoch, szparagi, fasola, kapusta, kalafior, zielony groszek, warzywa zawierające kwiaty, mąka, drożdże, margaryna, małże, ostrygi, ziemniaki, groszek, śliwki, szpinak, pomidory
200mg/kg morele, brokuły, kukurydza, bakłażan, homar, cebula, papryka, gruszka, rodzynki, cukinia
100mg/kg marchew, figi, sałata, zielona sałatka, lukrecja, grzyby, gładzica i dorsz, rabarbar, ryż, herbata

Produkty dozwolone:

• Mięso, jaja, ryby (oprócz śledzi)

Nabiał (jednak zazwyczaj zalecane jest jego unikanie, zwłaszcza w alergiach)

• Produkty zbożowe (oprócz pełnoziarnistych), ryż biały

• Świeże owoce (oprócz śliwek, moreli, ananasa, truskawek i malin)

• Świeże warzywa: sałata, brokuły, bakłażan, ogórki, marchew, pietruszka, buraki, koperek, pieczarki


Produkty niewskazane:

• Śledzie, skorupiaki

•Produkty kwaśne, gotowane w garnkach ze stali nierdzewnej lub przechowywane w metalowych pojemnikach np. przecier pomidorowy, marynaty octowe, napoje w puszkach typu cola, fanta

• Mąki pełnoziarniste, owies

• Proszek do pieczenia, żelatyna

• Margaryna, oleje rafinowane

• Kakao, czekolada

• Orzeszki ziemne, migdały, orzechy laskowe

• Ananas, truskawki, maliny, śliwki, owoce suszone

• Warzywa: fasola, soczewica, soja, groszek, szpinak, jarmuż, por, szparagi, pomidory

alergia na nikiel


Alergia na nikiel – kilka praktycznych porad:

– Nie należy przechowywać kwaśnych produktów w metalowych pojemnikach (np. pomidory w puszce, marynaty octowe w puszce). Lepiej wybierać produkty zamknięte w słoiku lub w kartonie.

– Rano, kiedy nalewamy wodę z kranu do picia lub gotowania, najlepiej odlać pierwsze kilka litrów wody, ponieważ długo przebywała ona w rurach, które mogą zawierać nikiel.

– Zawsze warto wybierać żywność jak najmniej przetworzoną. Żywność produkowana masowo miała kontakt z różnymi odczynnikami i maszynami, więc mogła ulec zanieczyszczeniu niklem.

– Jedno z badań wykazało, ze suplementacja probiotyku zawierającego szczepy bakterii Lactobacillus reuteri DSM 17938 może być przydatna u pacjentów ze SNAS, dzięki temu że przywraca równowagę jelitową. Warto rozważyć taką suplementację zwłaszcza u osób z ciężką postacią choroby.


Podsumowanie

Czy warto stosować dietę o niskiej zawartości niklu? Jak zawsze, najważniejsze jest indywidualne podejście i obserwacja własnego organizmu. Dla niektórych osób dieta taka może okazać się zbyt problematyczna  i nie dawać oczekiwanych rezultatów. Osoby z łagodną postacią alergii być może nie odczują różnicy. Dla innych jednak dieta z niską zawartością niklu może okazać się zbawienna. Najlepiej stosować ją pod okiem dietetyka, który ma doświadczenie w prowadzeniu pacjentów z tego typu alergią.

Źródła:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27024954
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17921609
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4388878/
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21658331
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10476323/
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23857013
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25363062
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21409856
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22652902
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6395539

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *